Atmosfer’in Katları

Atmosfer kendini oluşturan gazların karışımı ve gidişindeki farklılıklar nedeniyle çeşitli katlara ayrılmıştır. Bu katlar yeryüzünden yukarılara doğru troposfer, stratosfer, şemosfer, iyonosfer ve ekzosfer şeklinde sıralanır.

Troposfer

• Atmosferin, yeryüzüne temas eden, alt bölümüdür.
• Tüm gazların % 75’inin bulunduğu bu katmanda yoğunluk en fazladır.
• Troposfer, yerden havaya yansıyan ışınlarla alttan yukarıya doğru ısınır. Bu nedenle alt kısımları daha sıcaktır. Yerden yükseldikçe sıcaklık her 100 m’de yaklaşık 0,5°C azalır.
• Su buharının tamamı troposferde bulunduğu için tüm meteorolojik olaylar burada oluşur.
• Güçlü yatay ve dikey hava hareketleri görülür.
• Yerden yüksekliği 6 – 16 km arasında değişir.

Stratosfer

• Troposferin üstündeki katmandır.
• Yatay hava hareketleri görülür.
• Su buharı hemen hemen hiç bulunmadığı için dikey hava hareketleri oluşamaz. Bu nedenle sıcaklık dağılışı oldukça düzgündür.
• Sıcaklık her yerde yaklaşık -50°C’dir.
• Üst sınırı yerden 25 – 30 km yüksekliktedir.

Şemosfer

• Stratosfer ile İyonosfer arasındaki katmandır.
• Stratosfer ile Şemosfer arasındaki 19-45 km’ler arasında oksijen azot haline gelerek ultraviyole ışınlarını tutar.
• Üst sınırı yerden 80 – 90 km yüksekliktedir.

İyonosfer

• Mor ötesi (ultraviyole) ışınlarının, molekülleri parçalayarak iyonlar haline getirdiği katmandır.
• Yerçekimi azaldığı için iklim üzerinde belirgin bir etkisi yoktur.
• Radyo dalgalarını yansıtır
• Üst sınırı yerden 250 – 300 km yüksekliktedir.

Eksosfer (Jeokronyum)

• En üst tabakadır.
• Yerçekimi çok azaldığından gazlar çok seyrektir.
• Hidrojen ve helyum gibi hafif gazlar bulunur.
• Atmosfer ile uzay arasında geçiş alanıdır.
• Kesin sınırı bilinmemekle birlikte üst sınırının yerden yaklaşık 10.000 km yükseklikte olduğu kabul edilmiştir.